kobieta podaje rękę mężczyźnie
©Picture-Factory/fotolia

Co to są wartości niematerialne i prawne?

kobieta podaje rękę mężczyźnie
©Picture-Factory/fotolia

Wartości niematerialne i prawne są to prawa majątkowe, które przeznaczone są do działalności firmy. Muszą być używane do tej działalności przez co najmniej rok. Wartości te ujmuje się w ewidencji obok środków trwałych i dokonuje się w stosunku do nich odpisów amortyzacyjnych.

Wartości niematerialne i prawne: definicja

Wartości niematerialne i prawne zdefiniowane są w art. 3 ust. 1 pkt. 14 ustawy o rachunkowości (jej tekst dostępny jej tutaj). Zgodnie z jej treścią, wartości niematerialne i prawne to „nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki”. Jako przykłady ustawa wymienia:

  • prawa majątkowe autorskie i pokrewne,
  • licencje i koncesje,
  • prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych i zdobniczych,
  • know-how,
  • nabyta wartość firmy,
  • koszty zakończonych prac rozwojowych.

Można do nich zaliczyć również te wartości, które oddane są do używania na mocy umowy najmu lub dzierżawy.

Wartości niematerialne i prawne: wartość i amortyzacja

Wartość początkowa wartości niematerialnych i prawnych to cena ich nabycia lub koszt ich wytworzenia. W przypadku nieodpłatnego otrzymania jest to wartość rynkowa. Dalsza wycena odbywa się poprzez pomniejszanie wartości początkowej i odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe bądź odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

 

Odpisów amortyzacyjnych można dokonać od tych wartości jeśli stanowią własność lub współwłasność podatnika, a także jeśli przyjęte są do odpłatnego użytkowania z równoczesnym zaliczeniem do składników jego majątku. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się do momentu, aż ich wartość zrówna się z wartością początkową.

 

Przedsiębiorcy, którzy posiadają wartości niematerialne, mają dużą swobodę w określaniu sposobu ich amortyzacji – w kwestii metody amortyzacji, terminów dokonywania odpisów amortyzacyjnych, stawki amortyzacji. Ustawodawca przewidział jednak jedno ograniczenie, w postaci minimalnych okresów, w jakich wartości te maja być amortyzowane.

Wartości niematerialne i prawne: ewidencja

Do ewidencjonowania tych wartości zobowiązani są wszyscy podatnicy prowadzący działalność gospodarczą. Służy do tego jedna ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.

 

Zapisów dotyczących elementów, które muszą znaleźć się w ewidencji, dokonuje się najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Wykreślenie następuje w razie likwidacji wartości które są już przedsiębiorstwu nieprzydatne, lub w razie wygaśnięcia terminu ich używania – np. wygaśnięcia licencji. Wraz z datą wykreślenia zalicza się do kosztów uzyskania przychodów zalicza się niezamortyzowaną część ich wartości.

Więcej na temat świadczenia porady prawne
Przeładuj

Czy nowy Quebonafide podoba się Natalii Szroeder? Piosenkarka zdobyła się na szczere wyznanie

zobacz 01:33