pióro, czek i karta płatnicza
Image by LifetimeStock.com

Zarobki w Polsce wyglądają, na tle krajów członkowskich Unii Europejskiej, stosunkowo kiepsko. Większość Polaków nie jest zadowolona ze swoich zarobków. Średnia płaca w Polsce w roku bieżącym oscyluje w okolicach 4000 złotych brutto.

Średnia płaca w Polsce: wysokość

Dane dotyczące średniego wynagrodzenia w Polsce publikuje Główny Urząd Statystyczny. Są to dane miesięczne, kwartalne oraz roczne. Najnowsze dostępne dane kwartalne dotyczą II kwartału roku i przedstawiają następujące wyniki:

  • Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 4066 zł brutto, czyli o 12 zł więcej niż w pierwszym kwartale 2015 roku,
  • Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wyniosło 3855 zł, czyli o 200 zł mniej, niż w poprzednim kwartale.

W roku 2014 średnie miesięczne wynagrodzenie Polaków wynosiło:

  • W sektorze przedsiębiorstw – 3980 zł,
  • W gospodarce narodowej – 3979 zł.

Przeciętne wynagrodzenie to fałsz? Jak oblicza się średnią płacę

Średnia płaca podawana jest w raportach GUS w kwocie brutto. Stąd częste wątpliwości: „kto zarabia cztery tysiące złotych”? Faktycznie 4 000 zł brutto to około 2 854 zł „na rękę”.

 

Kolejnym ważnym rozróżnieniem przy rozważaniu przeciętnej płacy jest typ pracodawców, którzy brani są pod uwagę przy wyliczaniu średniej. Przeciętna płaca w sektorze przedsiębiorstw liczona jest wyłącznie dla pracowników etatowych, w firmach zatrudniających powyżej 9 osób (w przeliczeniu na pełne etaty). Średnie wynagrodzenie w gospodarce narodowej liczone jest z uwzględnieniem „budżetówki” – urzędów, szpitali, szkół itp. Do wyliczania średniego wynagrodzenia bierze się pod uwagę także nagrody roczne, wypłaty z zysku oraz tzw. trzynastą pensję w budżetówce.

 

Średnia płaca jest zwykle zawyżona w stosunku do pensji otrzymywanych przez większość osób. Wynika to między innymi stąd, że GUS nie uwzględnia przy liczeniu średniego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw mniejszych firm – zatrudniających poniżej 9 osób. W małych przedsiębiorstwach pensje są zazwyczaj niższe niż w wielkich korporacjach.

 

Do tego sama średnia jest miarą mało miarodajną. Jeśli w firmie pracuje 4 pracowników zarabiających 2 tysiące złotych każdy i jeden dyrektor, który zarabia 20 tysięcy złotych, średnia pensja w tej firmie wyniesie: (2 000 x 4 + 20 000)/5 = 5 600 złotych.

A przecież „większość” zarabia w tej firmie 2 000 zł, czyli niemal trzy razy mniej!

 

Przy sprawdzaniu średniej płacy nie warto brać też średniej ogólnopolskiej – jest ona w znacznym stopniu zawyżona przez wyniki z Warszawy. W stolicy mieszczą się zarządy największych polskich firm, które znacząco zawyżają wyniki. Do tego nawet na niższych stanowiskach wynagrodzenia w stolicy są wyższe niż w pozostałej części kraju.

 

Średnio płace warszawskie są nawet o 40% wyższe niż w innych miejscowościach. Ogólnie – co do zasady – im większa miejscowość, tym wyższe pensje. Trzeba brać to pod uwagę porównując swoje zarobki z publikowaną przez GUS średnią płacą.

Średnia płaca w Polsce na tle krajów europejskich

Płace w Polsce należą do najniższych w Europie. Jak wynika z raportu CBOS z 2014 roku, jedynie niespełna połowa pracujących Polaków uważa, że ich praca przynosi dobre zarobki. Wpływa to na skalę emigracji Polaków do pozostałych krajów Europy i ich niechęć do powrotu, związaną często po prostu z brakiem perspektyw. Choć jednak nasze zarobki wyglądają bardzo kiepsko na tle krajów członkowskich UE, to i tak kształtują się lepiej, niż pensje Litwinów, Łotyszy, Rumunów i Bułgarów. Jednakże w pozostałych krajach wspólnoty zarobki są wyższe, niż w naszym kraju.

Więcej na temat podatki rynek pracy umowy