Mężczyzna pisze w notesie
Pixabay/StartupStockPhotos/CC0 1.0 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/

Rozdzielność majątkową można zawrzeć zarówno przed ślubem, jak i w trakcie trwania małżeństwa. Aby podział majątku miał moc prawną, trzeba podpisać intercyzę. Do niedawna rozdzielność wprowadzano głównie dla zabezpieczenia finansowego współmałżonka osoby prowadzącej własną działalność gospodarczą. Zmiana przepisów osłabiła nieco opłacalność takiego przedsięwzięcia, ale dalej decydują się na nie te pary, które chcą się chronić przed roszczeniami drugiej strony w razie rozwodu.

Pełna rozdzielność majątkowa

Pełna rozdzielność majątkowa jest skutkiem zawarcia przez współmałżonków umowy w formie aktu notarialnego, która zakłada podział domowego budżetu na dwie części. W wyniku pełnej rozdzielności majątkowej mąż i żona niezależnie od siebie prowadzą finanse i nie mają wspólnego dobytku. Każde dobro – zarówno nabyte przed zawarciem małżeństwa, jak i później – jest własnością jednej ze stron lub prawa majątkowe do niego są rozdzielone (na pół albo w innej proporcji). Takie rozwiązanie rzadko jest równie korzystne dla obydwu stron, stąd też możliwość wprowadzenia rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków.

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków

Rozdzielność z wyrównaniem dorobków powstała z myślą o ochronie interesów tego współmałżonka, który w czasie trwania małżeństwa z powodu obowiązków rodzinnych miał mniejsze możliwości pomnożenia swojego majątku (dotyczy to głównie kobiet, na których spoczywa większy ciężar opieki nad dziećmi). Taka osoba może ubiegać się o wyrównanie dorobków poprzez przyznanie jej praw do majątku lub wynagrodzenia pieniężnego.

Przymusowa rozdzielność majątkowa

Polskie prawo przewiduje przymusowe ustanowienie rozdzielności majątkowej w sytuacjach kiedy:
1. Jeden z małżonków staje się częściowo lub całkowicie ubezwłasnowolniony.
2. Dochodzi do separacji.
3. Zostaje ogłoszona upadłość jednego z małżonków (staje się on niewypłacalnym dłużnikiem).

Rozdzielność majątkowa a działalność gospodarcza

Rozdzielność majątkowa jest opłacalna w przypadku małżeństw, w których mąż i żona lub jedno z nich prowadzi własną działalność gospodarczą. Zadłużona firma nie stanowi wówczas zagrożenia dla współmałżonka – komornik może zająć tylko tę część majątku, która należy do właściciela przedsiębiorstwa. Jednak od 2005 roku polskie prawo zabrania również egzekwowania długu z majątku wspólnego (pod warunkiem, że małżonek nie wyraził na to pisemnej zgody), dlatego zawieranie rozdzielności majątkowej tylko z powodu prowadzenia działalności gospodarczej przestało być zasadne.

Rozdzielność majątkowa a kredyt

Ustanowienie rozdzielności majątkowej daje możliwość zaciągnięcia kredytu bez wiedzy i zgody współmałżonka. Podpisanie intercyzy warunkuje więc pełną swobodę dokonywania samodzielnych operacji finansowych.

Rozdzielność majątkowa a darowizna

Rozdzielność majątkowa zabezpiecza interesy małżonków w przypadku otrzymania darowizny. Jeśli np. mąż dostał po zawarciu ślubu pieniądze, samochód czy mieszkanie od swoich rodziców, zgodnie z prawem darowizna zostaje włączona do wspólnoty majątkowej i jako dobro wspólne jest traktowana w przypadku rozwodu. Intercyza sprawia, że darowizna staje się własnością jednego małżonka. Wszelkie darowizny otrzymane przed zawarciem małżeństwa nie wchodzą w skład wspólnoty majątkowej.

Intercyzę można cofnąć

Niezależnie od tego, czy intercyza została zawarta przed ślubem, czy w trakcie małżeństwa, można ją cofnąć i przywrócić wspólnotę majątkową. Aby tego dokonać, trzeba sporządzić akt notarialny, który cofa intercyzę. Trzeba jednak pamiętać, że przywrócona wspólność majątkowa nie działa wstecz – nie obejmuje dóbr nabytych w czasie trwania rozdzielności.

Więcej na temat małżeństwo porady prawne