mężczyzna naprawia samochód
Image by LifetimeStock.com

Odbiór nadgodzin następuje poprzez ustalenie dodatkowych dni wolnych od pracy, lub poprzez wypłatę dodatku do wynagrodzenia za ten czas. Dodatkowy dzień wolny otrzymuje pracownik na swój wniosek, ale również może zostać mu przydzielony odgórnie, bez jego zgody. Wówczas jednak dostaje wolne w wymiarze 150% przepracowanych godzin nadliczbowych.

Jak odebrać nadgodziny: regulacje prawne

Regulacje dotyczące czasu pracy znajdują się w kodeksie pracy (tutaj dostępny tekst ustawy). Jest to czas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy – w zakładzie pracy, ewentualnie w innym miejscu – na delegacji czy podczas dyżuru w innym miejscu. Zasadniczo praca powinna być wykonywana, w pełnym wymiarze czasu pracy, do 8 h dziennie i 40 h tygodniowo. Możliwe jest jednak inne określenie tego czasu w regulaminie pracy – wówczas czas ujęty w tym rozkładzie nie jest pracą w nadgodzinach. Konieczne jest jednak przestrzeganie dziennych i dobowych norm odpoczynku – 35 h nieprzerwanego odpoczynku w tygodniu, obejmującego co najmniej 11 h nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

Przepracowany w nadgodzinach czas można odzyskać biorąc dodatkowy dzień wolnego. Można również odebrać za ten czas wynagrodzenie, odpowiednio powiększone.

Jak odebrać nadgodziny: dodatkowe dni wolne

Za przepracowane godziny nadliczbowe pracodawca, na wniosek pracownika, może mu udzielić dodatkowych dni wolnych – w tym samym wymiarze, czyli godzina za godzinę. Nie przysługuje więc dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

Termin udzielenia dodatkowych dni wolnych nie jest ustalony prawnie, najlepiej więc, gdy pracownik i pracodawca dojdą w tej kwestii do porozumienia. Jeśli jednak brak takiego porozumienia, odebranie dni wolnych powinno nastąpić w ciągu okresu rozliczeniowego lub ewentualnie w ciągu danego roku kalendarzowego. Może więc nastąpić w okresie rozliczeniowym późniejszym niż ten, w którym pracownik wystąpił z wnioskiem, czyli np. w kolejnym miesiącu, jednak nie później, niż do końca roku kalendarzowego.

Dodatkowy czas wolny może zostać udzielony również bez wniosku pracownika, z woli pracodawcy. Wówczas należy go udzielić do końca okresu rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym, niż to wynika z liczby godzin nadliczbowych. Nie może to jednak spowodować obniżenia wynagrodzenia za dany miesiąc.

Jak odebrać nadgodziny: wynagrodzenie

Za pracę w godzinach nadliczbowych należy się normalne wynagrodzenie, wraz z dodatkiem za pracę w nadgodzinach. Dodatek ten wynosi:

  • 100% - jeśli praca jest wykonywana w nocy, w niedzielę lub święto niebędące dniem pracy zgodnie z regulaminem, a także w dniu, który jest dla pracownika wolnym w zamian za niedzielę lub święto, jeśli zgodnie z regulaminem jest to jego dzień pracy;
  • 50% - w pozostałych przypadkach.

Wynagrodzenie za nadgodziny powinno być wypłacone w danym okresie rozliczeniowym, chyba, że pracownik wnioskował o udzielenie mu w zamian za to dodatkowych dni wolnych.

Więcej na temat rynek pracy umowy porady prawne