pisanki
Image by LifetimeStock.com

Robienie pisanek to jedna z tradycji wielkanocnych i trudno sobie wyobrazić te święta bez kolorowych jajek. Wciąż wykorzystuje się dawne metody robienia pisanek, ale powstało też kilka nowych technik, jak np. decoupage.

Kraszanki i drapanki – tradycyjne pisanki do koszyczka i na wielkanocny stół

Kraszanki to pisanki jednokolorowe. Niegdyś jajka farbowało się nie tak jak dziś – gotowymi barwnikami w proszku, które trzeba rozpuścić w wodzie i włożyć do niej ugotowane jajko.

 

Używano do tego roślin o właściwościach barwiących. Czerwono-brązowy kolor uzyskiwano podczas gotowania jajek w łupinach cebuli, czarne kraszanki powstawały w wyniku gotowania z łupinami orzecha włoskiego lub korą dębu, a różowe – dzięki burakom. Malowano jajka również na zielono, niebiesko i żółto, a także na fioletowo. Zielone pisanki robiło się dzięki listkom barwinka, bardzo popularnego o tej porze roku, niebieskie – dodając do wody suszone kwiaty bławatka, żółte ze złotym odcieniem poprzez gotowanie ich z kwiatami nagietka lub korą młodej jabłoni; na fioletowo jajka barwiono dzięki kwiatom malwy.

 

Tak pomalowane jajka były ozdobą samą w sobie, ale pozwalały również na wydrapywanie w nich wzorów. Tak powstawały tzw. drapanki. W wydrapywaniu ogranicza jedynie wyobraźnia. Ale aby robić kształtne wzory czy napisy potrzeba trochę wprawy. Do wydrapywania można używać szydełka, ostrego końca nożyka czy np. igły.

Pisanki metodą batikową – przy użyciu wosku

Aby zrobić piękne pisanki we wzory, można posłużyć się metodą batikową, czyli z wykorzystaniem wosku. Polega ona na tym, że na jajkach tworzy się wzór przy pomocy wosku, a dopiero potem farbuje jajko – dzięki temu po usunięciu wosku zostaną wzory narysowane wcześniej. Najlepiej sprawdza się naturalny wosk pszczeli, który trzeba rozpuścić. Z pojemniczka wosk pobiera się patyczkiem, główką od szpilki czy sondą do zdobienia paznokci – używa się takich narzędzi, które pozwolą nanieść wosk w żądany sposób. Gdy wzory są gotowe, jajko farbuje się w barwniku. Jeśli wzory mają być wielokolorowe, to zaczyna się od najjaśniejszego barwnika i przechodzi do ciemniejszych, za każdym razem rysując nowe wzory. Przed barwieniem wosk powinien dobrze zaschnąć. Po zakończonej pracy wystarczy pozbyć się wosku, ale dopiero wówczas, gdy jajka całkowicie wyschną i wystygną.

Pisanki decoupage – nowoczesność w tradycji

Pisanki wykonane metodą decoupage mogą stać się małymi arcydziełami, ponieważ mogą znaleźć się na nich nie tylko wzory, ale i obrazki czy elementy wypukłe. Ich wykonanie nie jest trudne, ale wymaga zakupu kleju do decoupage, werniksu a także kolorowego papieru do tej techniki czy kolorowych, wzorzystych serwetek. Jajka powinny być przed decoupagem ugotowane na twardo. Można je ozdabiać dowolnie, wycinając i przyklejając wybrane ozdoby. Na końcu pisanki można zabezpieczyć werniksem, to nada im też połysk.