żurek podany w chlebie z jajkiem i kiełbasą
©Joanna Jakubowicz/Fotolia

Trudno wyobrazić sobie Wielkanoc bez świątecznej zupy – żurku lub barszczu białego, jajek z majonezem czy faszerowanych albo różnego rodzaju mięs – białej kiełbasy albo mięsa pieczonego czy aromatycznych, wędzonych wędlin. Dla tych świąt charakterystyczne są też babka i mazurki, tradycyjną potrawą jest również pascha.

Barszcz biały lub żur – tradycyjna potrawa wielkanocna

Kiedyś panował zwyczaj urządzania pogrzebu żuru i śledzia w Wielką Sobotę. Zupa ta była potrawą, którą przeważnie jadło się w czasie Wielkiego Postu, dlatego po tym czasie z radością się ją symbolicznie grzebało. Natomiast śledzia, który także królował w postnym menu, przybijano do drzewa. Współcześnie żurek gotowany na wędzonce i podawany z białą kiełbasą i jajkami gotowanymi na twardo jest jedzony podczas wielkanocnego śniadania. W niektórych domach zamiast żurku podaje się barszcz biały. Zupy te są bardzo podobne, ale jednak robione są na innym zakwasie i do żuru dodaje się mleko, a do barszczu białego – śmietanę. Ostatecznie różnica polega na tym, że żur jest bardziej intensywny w smaku i mniej gęsty niż barszcz.

Potrawy wielkanocne z jajek zawsze pojawiają się na świątecznym stole

Jajko to dla chrześcijan symbol nadziei na życie wieczne, dlatego jest łączone ze zmartwychwstaniem Chrystusa. Ponadto niegdyś w czasie postu jajka były zakazane, dlatego tym większym smakołykiem były w trakcie Wielkanocy. Obecnie poza tradycyjnymi jajkami z majonezem przygotowuje się jajka faszerowane. Nadzienie składa się z żółtek i jakiegoś dodatku, np. szynki, pieczarek czy sera żółtego, oraz z majonezu i przypraw. Jajka gotowane na twardo dodaje się też do żuru i do barszczu białego. Są też składnikiem sałatek na Wielkanoc, m.in. sałatki jarzynowej.

Popularne potrawy wielkanocne z mięsa to biała kiełbasa, wędliny i pasztety

W czasie Wielkanocy jedzone są wszystkie rodzaje mięsa, a najczęściej wieprzowina i drób. Zwykle mięsa są podawane na zimno pod postacią wędlin wędzonych i pieczonych, galaretek różnego rodzaju, pasztetów i kiełbas. Niektóre mięsne potrawy wielkanocne podaje się na ciepło, w tym tradycyjną białą kiełbasę – zwykle pieczoną lub w zupie, pieczoną kaczkę, schab pod różnymi postaciami czy kotlety z mięsa mielonego z jajkiem w środku. Mięso w okresie wielkanocnym jest dozwolone i pożądane pod wszelkimi formami.

Babki, mazurki i pascha – słodkie potrawy wielkanocne

Pascha jest popularna zwłaszcza we wschodniej Polsce, choć znana jest w całym kraju. Przyrządza się ją na ciepło lub na zimno z produktów mlecznych, wanilii, jajek, cukru i bakalii. Tradycyjnymi ciastami wielkanocnymi są też babka i mazurek. Babę wielkanocną robi się m.in. z drożdży, mleka, mąki, jajek i bakalii w specjalnej formie. Z kolei mazurek może być wykonany z kruchego ciasta, na które wykłada się masę lub przetwory owocowe. Wyróżnia go dekoracja z motywami wielkanocnymi i wiosennymi wykonana z bakalii, owoców, czekolady i innych dostępnych jadalnych ozdób.

Więcej na temat śniadania obiady