Opłatek wigilijny
© teressa/Fotolia.com

Najpopularniejsze zwyczaje wigilijne w Polsce

Opłatek wigilijny
© teressa/Fotolia.com

Tradycja wigilijna ma dla Polaków duże znaczenie. Świadczy o tym chociażby przestrzeganie w większości domów tego dnia postu, pomimo że II Synod Plenarny w Polsce w 1983 zniósł konieczność postu w Wigilię (szczegółowo kwestię tę omówili biskupi w 2003 r. w liście pasterskim).

 

Tradycje Bożego Narodzenia są dla Polaków wartością nadrzędną – na ten szczególny czas ludzie zjeżdżają z wszystkich zakątków Polski i świata, aby przebywać razem z rodziną. Dla osób wierzących jest to czas świętowania narodzenia Jezusa Chrystusa, dla niewierzących tylko (i jednocześnie aż) czas spędzony z najbliższymi.

Obrzędy wigilijne – 5 najbardziej znanych zwyczajów

1. Pierwsza gwiazda na niebie – polski zwyczaj wigilijny

 

Zgodnie z tradycją w polskich domach do wieczerzy wigilijnej zasiada się, kiedy na niebie pojawi się pierwsza gwiazda. Jest to symbol Gwiazdy Betlejemskiej, za którą podążali trzej królowie, aby znaleźć narodzonego Jezusa.

 

2. Odczytanie fragmentu Ewangelii wg św. Łukasza i łamanie się opłatkiem

 

Kiedy rodzina zgromadzi się przy stole w Wigilię Bożego Narodzenia, jeden z członków rodziny odczytuje fragment Pisma Św. (Łk 2,1–14). Następnie członkowie rodziny dzielą się opłatkiem, składając sobie wzajemnie życzenia. Dopiero po tych dwóch obrzędach można skosztować wigilijnych specjałów.

 

3. 12 dań wigilijnych – tradycja Bożego Narodzenia

 

W Wigilię w większości polskich rodzin przygotowuje się 12 dań. Liczba 12 symbolizuje dwunastu apostołów. Zgodnie z polskim zwyczajem wigilijnym, wśród potraw powinny się znaleźć m.in.: karp – najczęściej smażony lub w galarecie, barszcz grzybowy, groch z kapustą, kompot z suszu, pierogi z grzybami i kapustą, kutia, kluski z makiem.

 

4. Wolne miejsce przy stole

 

Dawniej wierzono, że w Wigilię Bożego Narodzenia dusze zmarłych mają możliwość powrotu na ziemię do swych najbliższych. Z tego powodu zostawiono puste miejsce przy stole, wydzielając dla tej osoby również kolację wigilijną. Współcześnie wolne miejsce przy stole zostawia się dla nieoczekiwanego gościa, który nie ma z kim spędzić Wigilii. Obecnie wolne miejsce przy stole również może przywodzić na myśl zmarłego członka rodziny (dziś nie zostawia się już jednak kolacji dla tej osoby).

 

5. Śpiewanie kolęd – tradycja Bożego Narodzenia

 

Po zjedzeniu wigilijnych potraw, rodzina śpiewa wspólnie kolędy – pieśni o narodzeniu Jezusa. Ten zwyczaj wigilijny zadomowił się w Polsce najprawdopodobniej dzięki franciszkanom (autorem pierwszej kolędy był najprawdopodobniej św. Franciszek z Asyżu, któremu przyświecała idea zaprezentowania pieśni w żywej szopce). Najstarsze kolędy pochodzą z XV i XVI wieku – najczęściej są to parafrazy tekstów łacińskich.

 

Tradycje Bożego Narodzenia są głęboko zakorzenione w polskiej świadomości, kształtują narodową tożsamość, dlatego warto je podtrzymywać i pielęgnować.

Więcej na temat dzieci psychologia społeczna
Przeładuj

Tomson i Baron w szoku! Występ uczestników "The Voice of Poland" mocno zaskoczył jurorów!

zobacz 01:11