Dziecko gra na bębenkach
Image by LifetimeStock.com

Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, dlatego osiągnięcia malca nie muszą być perfekcyjnie zgodne z podręcznikowymi zakresami czasu. Rozwój psychoruchowy dziecka w pierwszych 12 miesiącach życia polega przede wszystkim na nabyciu podstaw do dalszego rozwoju, w tym m.in. reagowaniu na bodźce czy poruszaniu się.

Rozwój psychiczny i ruchowy noworodka

Nowonarodzone dziecko dopiero przyzwyczaja się do życia poza łonem matki, jego wzrok jest bardzo wrażliwy i słaby. Malec do 4. tygodnia życia umie unosić główkę, leżąc na brzuchu i obracać ją, gdy będzie leżał na plecach. Noworodek sygnalizuje swoje podstawowe potrzeby krzykiem lub płaczem. Reaguje też na zbyt silne bodźce świetlne czy dźwiękowe. Patrzy na twarze.

W 2. miesiącu życia rozwój psychoruchowy jest już mocno zauważalny

W 8. tygodniu życia dziecko zauważa i rozpoznaje kolory. Umie nie tyko wodzić wzrokiem za osobami czy przedmiotami, ale też zatrzymać na nich spojrzenie. Malec po 2. miesiącu życia może być w stanie samodzielnie obrócić się z boku na plecy. Stara się chwytać zabawki, które ma w zasięgu rąk, wkłada rączki do buzi. Dziecko uczy się w tym czasie wyrażać pierwsze emocje, np. radość, naśladuje mimikę dorosłych, głuży. Jest w stanie rozpoznać twarze rodziców.

Rozwój psychoruchowy 3-miesięcznego dziecka

Dziecko w 3 miesiącu życia ma coraz bardziej rozwinięte zmysły i rosną jego zdolności ruchowe. Umie utrzymać w rączce grzechotkę, sięga po to, co znajduje się w jego zasięgu. Niemowlę w wieku 3 miesięcy obraca się już nie tylko z boku na plecy, ale próbuje przekręcać się też z pleców na bok. Umie przez dłuższy czas utrzymać główkę wysoko, kiedy leży na brzuchu. Jest w stanie utrzymać główkę i ramiona podczas podciągania go za nadgarstki, by usiadło. Rozwój psychofizyczny 3-miesięcznego malca jest szczególnie wyraźny w jego sferze emocjonalnej – reaguje na innych ludzi i ich zachowanie, coraz lepiej i już świadomie wyraża emocje, widzi zależności między swoim zachowaniem a reakcją otoczenia.

Miesiąc 4. – co do rączki, to do buzi, czyli jak dziecko poznaje świat

Zmysły malucha z miesiąca na miesiąc są coraz bardziej wyostrzone i wytrenowane, zaczyna on badać otaczający go świat poprzez wkładanie wszystkiego do buzi. Rozwój psychofizyczny jest ciągły, sprawia, że dziecko nie tylko zauważa innych ludzi, ale i rozpoznaje, kto jest obcy, a kto swój. Malec bardzo często wydaje z siebie odgłosy, komunikując się w ten sposób z otoczeniem.

Zauważanie zależności między przyczyną i skutkiem – rozwój psychofizyczny dziecka w 5. miesiącu

Fizycznie dziecko 5-miesięczne przygotowuje się do raczkowania, umie unieść na przedramionach klatkę piersiową nad podłoże. Zwiększa się też jego zdolność postrzegania – ocenia, jak daleko jest przedmiot czy osoba. W tym wieku malec zauważa, że akcja powoduje reakcję, i wykorzystuje tę wiedzę. Rosną także zdolności odbierania tego, w jakim nastroju są inne osoby. Dziecko w 5. miesiącu rozwija się znacznie pod względem emocjonalnym. Uczy się, jak uporać się z własnymi emocjami, a także ma już ulubioną zabawkę.

Zdolności dziecka półrocznego – rozwój psychiczny i fizyczny

Półroczne dziecko umie podeprzeć się na wyprostowanych rękach, przewrócić się z pleców na brzuch i z powrotem. Nową umiejętnością malca jest też przekładanie przedmiotów z jednej ręki do drugiej. 6. miesiąc to dobry czas na rozszerzenie diety. Rozwój psychoruchowy w tym okresie życia polega też na nauczeniu się, jak rozpoznawać emocje innych ludzi po ich minach i tonie głosu. Coraz bardziej zwiększa się też zdolność mowy.

Miesiąc 7. – dziecko przemieszcza się samodzielnie

Pełzanie do tyłu – w ten sposób 7-miesięczne dziecko jest w stanie poruszać się samodzielnie. Malec w tym wieku zaczyna siadać i umie chwytać przedmioty z użyciem kciuka. Dziecko rozpoznaje nie tylko kto jest swój, a kto obcy, ale też boi się tych, których nie zna. Umie też bardziej świadomie operować gestami w celu wyrażenia swoich potrzeb.

Pełzanie do przodu i zdolność przewidywania – rozwój psychoruchowy w 8. miesiącu

W wieku 8 miesięcy maluch umie już pełzać do przodu, siedzi stabilnie, gdy jest posadzony, i samodzielnie próbuje przybrać taką pozycję. Potrafi też wyrazić niezadowolenie, gdy oddala się jego opiekun czy rodzic. Świadomie upuszcza zabawki i inne przedmioty – zyskuje zdolność przewidywania, jakie skutki przyniosą jego działania.

Rozwój dziecka 9-miesięcznego – świadomość własnej odrębności

Dziecko 9-miesięczne uzyskuje świadomość, że jest odrębną jednostką. Okazuje miłość najbliższym, naśladuje to, co robią otaczające je osoby. Malec zaczyna też rozumieć niektóre słowa, rozwija się jego własny zbiór dźwięków do porozumiewania się. Rozwój fizyczny również jest wyraźnie widoczny – dziecku rosną kolejne zęby, raczkuje ono swobodnie i sprawnie, a nawet próbuje wstawać, przytrzymując się różnych przedmiotów.

Chodzenie z podtrzymywaniem się mebli to umiejętność dziecka 10-miesięcznego

Dziecko w wieku 10 miesięcy porusza się na nogach, przytrzymując się mebli. Znaczącym osiągnięciem w rozwoju intelektualnym jest zdolność do wykorzystywania zdobytego doświadczenia w nowych sytuacjach.

11. miesiąc rozwoju psychoruchowego dziecka upływa pod znakiem odkrywania świata

Poznawanie świata ma dla 11-miesięcznego dziecka nowy wymiar dzięki temu, że potrafi ono chodzić, gdy jest podtrzymywane za rączki, samo potrafi przemieszczać się, przytrzymując się o meble. Rozumie znaczenie słów „tak” oraz „nie” i świadomie ich używa. Umacnia się jego samoświadomość i dlatego malec chce sam decydować o sobie.

Zwieńczenie pierwszego roku życia – doskonalenie chodzenia

W 12. miesiącu życia dziecko uczy się samodzielnie chodzić i doskonali tę umiejętność. Istotne jest pojawienie się myślenia zorganizowanego, czyli wykonywanie określonych czynności w ustalonej kolejności. Rozwija się też zasób słownictwa malca.