Płaczący podczas badania lekarskiego noworodek
© Andrey Popov/Fotolia.com

Choroba hemolityczna noworodków wbrew swojej nazwie może dotknąć dziecko jeszcze w czasie trwania ciąży. Jest niemal nieuchronna, jeśli występuje konflikt serologiczny. Niesie bardzo poważne zagrożenie dla zdrowia lub życia naszej pociechy.

Niezgodność czynników Rh

Najniebezpieczniejsza dla dziecka jest sytuacja, kiedy jego czynnik Rh jest dodatni, a matki ujemny. Podczas porodu albo wcześniej, np. w wyniku urazu łożyska, dochodzi do kontaktu krwi matki i dziecka. W takiej sytuacji – jeśli występuje konflikt serologiczny – matka zaczyna wytwarzać przeciwciała, które niszczą krwinki czerwone płodu. Nienarodzone dziecko zazwyczaj umiera w następstwie wywołanej w ten sposób choroby hemolitycznej noworodków. Duży niedobór erytrocytów zwiększa bowiem przepuszczalność naczyń i prowadzi do obrzęku wielu narządów, a także do niewydolności krążeniowej, a w konsekwencji do poronienia lub śmierci dziecka tuż po porodzie. Niedokrwistość może dotknąć też noworodka i wymaga ona specjalistycznego leczenia, jednak jest o wiele łagodniejsza niż anemia w okresie prenatalnym.

Konflikt grup głównych

Ciężka żółtaczka i anemia mogą wystąpić u noworodka także wtedy, gdy matka ma grupę krwi A, B lub O, natomiast dziecko po ojcu odziedziczy grupę A lub B. Wówczas krwinki dziecka stymulują organizm matki do wytwarzania przeciwciał i niszczenia erytrocytów płodu, co wywołuje chorobę hemolityczną noworodków.

Jak może dojść do zetknięcia krwi matki i płodu?

Konflikt czynników Rh podczas pierwszego porodu sprawia, że każda kolejna ciąża niesie większe ryzyko i staje się o wiele bardziej skomplikowanym przedsięwzięciem. Dzięki kontaktowi krwi matki i płodu organizm matki „uczy się” bowiem produkować przeciwciała niszczące krwinki czerwone dziecka z czynnikiem Rh+. Jednak do zetknięcia krwi może dojść znacznie wcześniej, jeszcze podczas ciąży, np. podczas poronienia, w przypadku ciąży pozamacicznej, gdy dojdzie do odklejenia się łożyska, w wyniku krwotoku, zabiegów wewnątrz macicy, a także podczas badań prenatalnych. Zagrożeniem jest także pierwszy poród odbywający się metodą cesarskiego cięcia albo poród zabiegowy, wymagający użycia narzędzi, np. kleszczy.

Więcej na temat opieka nad dzieckiem