Noworodek i dłonie matki
© Marco Herrndorff/Fotolia.com

Współczesna medycyna sprawia, że niezgodność grupy krwi lub czynnika Rh matki i płodu już nie budzi w ciężarnych przerażenia. Niebezpiecznym objawom choroby hemolitycznej noworodków i powikłaniom po niej można w porę zapobiec, jeśli zostanie zastosowana odpowiednia terapia.

Wykrycie konfliktu serologicznego

Na początku każdej ciąży oznaczana jest grupa krwi matki wraz z czynnikiem Rh. W przypadku gdy kobieta ma grupę Rh- i występują przeciwciała anty-D, musi być ona objęta szczególną opieką lekarską. Badanie krwi należy powtarzać w 28., 32. oraz w 36. tygodniu ciąży. Dodatkowo raz na 2-3 tygodnie powinno zostać przeprowadzone badanie USG, żeby ustalić wpływ konfliktu serologicznego na nienarodzone dziecko. Konfliktowi serologicznemu można zapobiegać. Wystarczy w ciągu 72 godzin od porodu (im szybciej, tym lepiej) podać matce immunoglobulinę anty-D.

Leczenie choroby hemolitycznej noworodków przed porodem

Gdy liczba przeciwciał jest wysoka i przypuszczalnie zdołałaby zagrozić płodowi, lekarz może zadecydować o wywołaniu porodu i przetoczeniu krwi noworodkowi. Jest też możliwa transfuzja jeszcze przed porodem, tzw. wewnątrzmaciczna, jednak wymaga przeprowadzenia dodatkowych badań, w tym punkcji owodni, USG czy badania krwi płodu. Podczas zabiegu wykorzystywany jest ultrasonograf, dzięki któremu można precyzyjnie ustalić pozycję dziecka oraz worka owodniowego. Lekarz długą, cienką igłą wprowadza krew do jamy otrzewnej dziecka albo do żyły w pępowinie. Tę metodę leczenia można stosować po 20. tygodniu ciąży, a zabieg powinien być powtarzany w zależności od potrzeb.

Leczenie choroby hemolitycznej noworodków po porodzie

Jednym z objawów choroby hemolitycznej noworodków jest ostra żółtaczka pojawiająca się do 24 godzin po porodzie, wywołana przez bardzo wysokie stężenie bilirubiny we krwi. Żeby przyspieszyć wydalanie bilirubiny z organizmu, stosuje się terapię światłem – fototerapię. Za pomocą specjalnej lampy naświetla się dziecko, kontrolując przy tym jego temperaturę ciała oraz wilgotność i temperaturę inkubatora. Z objawami choroby hemolitycznej noworodków można walczyć również przy pomocy transfuzji wymiennej, która stosowana jest jedynie w ciężkich przypadkach. Zabieg ten polega na pobraniu od dziecka krwi i zastąpieniu jej krwią o prawidłowych parametrach, tak by usunąć uszkodzone przez przeciwciała krwinki. Dodatkowo stosuje się także leczenie farmakologiczne.

Więcej na temat opieka nad dzieckiem