Dziewczynka
Image by Lifetimestock.com

Fobia szkolna, inaczej skolionofobia jest rodzajem nerwicy sytuacyjnej, która objawia się m.in. bólem brzucha, biegunką, głowy, suchością w ustach, szybszym biciem serca. To chorobliwy lęk przed konkretnymi sytuacjami, które mają miejsce w szkole, np. uszczypliwym kolegą. Jedną z przyczyn fobii szkolnej może być lęk matki, która podświadomie sprawia, że dziecko boi się rozłąki z nią.

Fobia szkolna – trzy typy lęków

Lęk przed pójściem do szkoły jest nasilony od poniedziałku do piątku, w weekend, czyli dni wolne od szkoły, strach znika. Wyróżnia się trzy odmiany fobii szkolnej:

  • strach przed kompromitacją, np. nieumiejętnością sznurowania butów w pierwszych klasach szkoły;
  • lęk przed złymi ocenami – dziecko, z jednej strony chce uszczęśliwić rodziców dobrymi ocenami, z drugiej obawia się, że wyjdzie przed rówieśnikami na kujona;
  • lęk przed niespełnieniem szkolnych wymagań – nieprzystosowanie do warunków szkolnych może powodować ogólne przemęczenie i niechęć do szkoły, która zaczyna budzić negatywne skojarzenia.

Fobia szkolna może mieć charakter ostry (być spowodowana nagłą, nieprzyjemną sytuacją w szkole) lub przewlekły (lęki towarzyszą dziecku miesiącami; najczęściej przyczyna lęku przed szkołą wiążę się również z trudną sytuacją w domu).

Fobia szkolna – sposoby radzenia sobie z nerwicą sytuacyjną

Bardzo ważne jest kształtowanie w dziecku pewności siebie, wiary we własne siły. Kiedy pojawia się lęk przed pójściem do szkoły, niezwykle istotna jest obserwacja dziecka i szczera rozmowa z rodzicem. Pomocne jest czytanie dziecku bajek terapeutycznych. Może okazać się, że pociecha jest np. bardzo ambitna i boi się, że zawiedzie nauczycieli, rodziców i siebie. Kiedy u dziecka występuje fobia szkolna, warto porozmawiać z wychowawcą, aby jak najdokładniej zbadać podłoże problemu. Leczenie fobii szkolnej przybiera najczęściej formę terapii poznawczo-behawioralnej (obejmuje ona naukę asertywności, wykształcenie myślenia „poradzę sobie”, budowanie zaufania i trwałych relacji, pracę nad komunikacją w grupie), niekiedy wspomaganej leczeniem farmaceutycznym. Specjalista – psycholog bądź psychiatra dziecięcy, jest najbardziej kompetentną osobą do pracy z dzieckiem, cierpiącym na fobię szkolną. Psychoterapia może być indywidualna (terapeuta-dziecko) lub grupowa (terapeuta-dziecko-rodzina).