lekarz z pojemnikiem do badania
©glisic_albina/Fotolia
Styl życia

Wyniki badania nasienia: oznaczenia, normy i interpretacje seminogramu

Badanie nasienia, czyli seminogram lub spermiogram określa wszystkie parametry ejakulatu, które mogą mieć wpływ na płodność mężczyzny. Większość obserwacji prowadzi się pod mikroskopem, dzięki czemu można dokładnie ustalić np. ilość plemników w spermie. Dla każdego parametru istnieją normy, ale nie można interpretować ich w izolacji, czyli w oderwaniu od konkretnego przypadku, ani przesądzać na podstawie wyniku badania o płodności lub bezpłodności mężczyzny.

Badanie nasienia, czyli seminogram lub spermiogram określa wszystkie parametry ejakulatu, które mogą mieć wpływ na płodność mężczyzny. Większość obserwacji prowadzi się pod mikroskopem, dzięki czemu można dokładnie ustalić np. ilość plemników w spermie. Dla każdego parametru istnieją normy, ale nie można interpretować ich w izolacji, czyli w oderwaniu od konkretnego przypadku, ani przesądzać na podstawie wyniku badania o płodności lub bezpłodności mężczyzny.

Badanie nasienia: jak odczytywać wynik?

Odczytanie wyniku badania nasienia od strony technicznej nie powinno nastręczać trudności, bo dla wszystkich parametrów zostały przyjęte normy, które uznaje się za prawidłowe. Wbrew pozorom jednak, na podstawie samego pomiaru nie można z całą pewnością stwierdzić, czy mężczyzna jest płodny, ponieważ:

1. Nieprawidłowe parametry nasienia to tylko 40% przyczyn niepłodności,

2. Analiza pobranej próbki nasienia może być niemiarodajna (np. jeśli część spermy się rozlała, mężczyzna nie zachował wstrzemięźliwości seksualnej na co najmniej 3-5 dni przed pobraniem nasienia lub jest długotrwale narażony na stres czy uzależniony od używek).

3. Jeden zaniżony wskaźnik może być równoważony przez inny, który jest na poziomie powyżej normy.

Seminogram jest więc tylko punktem wyjścia w diagnostyce niepłodności – w razie nieprawidłowego wyniku wskazuje kierunek dalszych badań.

Nieprawidłowa ilość plemników w spermie

Jedną z najważniejszych wartości badanych przez seminogram jest ilość plemników w spermie (tym większa, im więcej czasu minęło od ostatniej ejakulacji). Trzeba jednak pamiętać, że duża ilość plemników nie musi decydować o wyższej jakości nasienia, bo po wielu dniach gromadzenia się spermy komórki rozrodcze zaczynają obumierać. Prawidłowa ich ilość to 20–250 mln w 1 ml ejakulatu. Zaburzeniami związanymi z liczbą plemników w nasieniu są:

1. Azoospermia (brak plemników).

2. Oligospermia (obniżona ilość plemników w nasieniu):

  • ekstremalna (pojedyncze plemniki),
  • bardzo ciężka (1–5 mln/ml),
  • ciężka (5–10 mln/ml),
  • lekka (10–20 mln/ml).

3. Polizoospermia (więcej niż 250 mln/ml).

Nieprawidłowa objętość spermy

Kolejnym kluczowym parametrem w ocenie jakości spermy jest objętość, która wcale nie musi być zależna od ilości plemników (czasem mimo dużej objętości ejakulatu diagnozuje się azoospermię). Średnia ilość ejakulatu podczas wytrysku wynosi 2–6 ml. Możliwe zaburzenia to:

1. Aspermia (mniej niż 0,5 ml nasienia).

2. Hipospermia (0,5–2,5 ml nasienia).

3. Hiperspermia (więcej niż 5 ml nasienia).

Wahania ilości spermy mogą, ale nie muszą świadczyć o stanach zapalnych czy blokadzie przewodów nasiennych. Naturalnym zjawiskiem jest zmniejszenie ilości nasienia po odbytym w ciągu kilku godzin stosunku czy w wyniku niedostatecznego nawodnienia organizmu.

Badanie nasienia: inne normy

Oprócz objętości spermy i ilości znajdujących się w niej plemników seminogram oznacza takie wartości, jak:

  • ruchliwość plemników (normy: 25% dla ruchu prostoliniowego szybkiego i 50% dla ruchu szybkiego i wolnego),
  • żywotność plemników (norma: 75% żywotnych),
  • budowa plemników (norma: 30–70% prawidłowo zbudowanych),
  • aglutynacja nasienia (norma: brak),
  • pH (norma: większe lub równe 7.2),
  • liczba leukocytów (norma: 1 mln/ml lub więcej),
  • czas upłynnienia nasienia (norma: mniej niż 0,5 h).

strzykawka i mikroskop
©RTimages/Fotolia
Styl życia
Jak wygląda badanie nasienia? Przebieg seminogramu i jego parametry
Badanie nasienia pozwala na określenie objętości, lepkości, koloru, konsystencji i pH spermy, a także na ocenę budowy, ruchliwości i liczby plemników. Każdy z tych parametrów ma znaczenie w diagnostyce niepłodności. Seminogram nie jest jednak badaniem tylko dla mężczyzn bezskutecznie starających się o potomstwo – służy też w profilaktyce stanów zapalnych i bakteryjnych.

Badanie nasienia pozwala na określenie objętości, lepkości, koloru, konsystencji i pH spermy, a także na ocenę budowy, ruchliwości i liczby plemników. Każdy z tych parametrów ma znaczenie w diagnostyce niepłodności. Seminogram nie jest jednak badaniem tylko dla mężczyzn bezskutecznie starających się o potomstwo – służy też w profilaktyce stanów zapalnych i bakteryjnych. Kiedy zrobić badanie nasienia? Badanie nasienia, stanowi podstawę diagnostyki niepłodności . Posiew nasienia trzeba zrobić, kiedy starania o dziecko są bezskuteczne mimo regularnego współżycia (3–4 razy w tygodniu przez okres 12 miesięcy). Jednak to nie jedyne wskazanie do wykonania seminogramu. Lekarze twierdzą, że każdy mężczyzna choć raz w życiu powinien zbadać swoje nasienie w celu profilaktycznym. Dzięki mikroskopowej obserwacji spermy można zdiagnozować stany zapalne gruczołu krokowego czy pęcherzyków nasiennych , jak również zapobiec rozwojowi infekcji bakteryjnej (jeśli w porę wykryje się obecne w nasieniu drobnoustroje). Poza tym drogą obserwacji mikroskopowej DNA możliwe jest poznanie ryzyka wystąpienia chorób genetycznych u potomstwa. Tymczasem statystyki wykazują, że seminogram wykonało tylko 13% mężczyzn – większość z powodu poważnych problemów zdrowotnych bądź niepłodności . Jak się przygotować do seminogramu? Miarodajność badania nasienia zależy w głównej mierze od jakości próbki dostarczonej do laboratorium. Trzeba pamiętać przede wszystkim o tym, by pobranie ejakulatu odbywało się w sterylnych warunkach. Zarówno dłonie, jak i prącie powinny być starannie umyte wodą z mydłem , natomiast pojemnik na nasienie (kupiony w aptece lub otrzymany w laboratorium) – czysty i sterylny. Bardzo ważne jest, aby całość spermy znalazła się w pojemniku (jeśli się nie udało, trzeba o tym poinformować laboratorium). Najlepiej pobrać próbkę po 3–5 dniach od...

Plemniki
©Alexandr Mitiuc/fotolia
Styl życia
Oligospermia czyli zbyt mała liczba plemników w nasieniu. Przyczyny i leczenie.
Oligospermia występuje wtedy gdy w nasieniu jest zbyt mało aktywnych plemników. W zależności od ich ilości wyróżnia się oligospermię łagodną, umiarkowaną, ciężką, kryptozoospermię i azoospermię. Problem może rozwiązać zabieg chirurgiczny, często zaś wystarczy leczenie farmakologiczne.

Oligospermia występuje wtedy gdy w nasieniu jest zbyt mało aktywnych plemników. W zależności od ich ilości wyróżnia się oligospermię łagodną, umiarkowaną, ciężką, kryptozoospermię i azoospermię. Problem może rozwiązać zabieg chirurgiczny, często zaś wystarczy leczenie farmakologiczne.   Normy i rodzaje oligospermii W ejakulacie powinno być od 20 milionów plemników na mililitr. Wartości mniejsze są nieprawidłowe. Gdy plemników jest od 20 do 10 milionów w mililitrze, mówi się o oligospermii łagodnej, wynik w przedziale 5 do 10 milionów plemników świadczy o oligospermii umiarkowanej, natomiast ciężka oligospermia objawia się tym, że w ejakulacie jest od 1 do 5 milionów plemników na mililitr. Jeśli tylko pojedyncze plemniki są widoczne w nasieniu, mężczyzna choruje na kryptozoospermię, a całkowity brak plemników określa się mianem azoospermii . Parametry nasienia w oligospermii Aby zdiagnozować oligospermię, wykonuje się szereg badań laboratoryjnych i oceny nasienia . Sprawdza się objętość ejakulatu (prawidłowo od 2 do 6 mililitrów), jego pH (większe bądź równe 7,2), obecność leukocytów (poniżej 1 miliona na mililitr), a także jakość plemników – ich ruchliwość, budowę oraz żywotność. Nieodzowne są również badania hormonów – FSH, LH, testosteronu i prolaktyny. Czasem konieczne może być przeprowadzenie usg, a nawet biopsji jądra. Zbyt niska liczba plemników w nasieniu a nieprawidłowa ich produkcja Oczywiste jest, że jeśli produkcja plemników jest zaburzona, będzie ich bardzo mało w ejakulacie. Oligospermia może być wynikiem m.in. zaburzeń hormonalnych, chorób o podłożu genetycznym czy wnętrostwa (jedno lub oba jądra w życiu płodowym nie zstąpiły do moszny) albo zaburzonym...

lekarka objaśnia parze wyniki badań
©Photographee.eu/Fotolia
Styl życia
Jakie badania zrobić, by sprawdzić płodność? Pod lupą wizyta u ginekologa i urologa
Badania na płodność powinny poprzedzać konsultacje z ginekologiem i urologiem, którzy za pomocą badania palpacyjnego i ultrasonograficznego mogą wykryć nieprawidłowości w budowie narządów płciowych. Kolejnym krokiem w sprawdzaniu płodności są badania hormonalne i genetyczne na próbce krwi obwodowej. U mężczyzn można też zrobić posiew nasienia, który jest jedną ze skuteczniejszych metod oceny płodności.

Badania na płodność powinny poprzedzać konsultacje z ginekologiem i urologiem, którzy za pomocą badania palpacyjnego i ultrasonograficznego mogą wykryć nieprawidłowości w budowie narządów płciowych. Kolejnym krokiem w sprawdzaniu płodności są badania hormonalne i genetyczne na próbce krwi obwodowej. U mężczyzn można też zrobić posiew nasienia, który jest jedną ze skuteczniejszych metod oceny płodności. Badanie płodności u ginekologa Pierwszym etapem w diagnostyce niepłodności jest badanie fizykalne. Wizyta u ginekologa wyznacza kierunek dalszych badań. W ramach konsultacji lekarskiej przeprowadzany jest obszerny wywiad i już podczas niego można ustalić prawdopodobną przyczynę problemów z zajściem w ciążę. Bardzo ważne są zwłaszcza: regularność cyklu menstruacyjnego, obfitość krwawienia, wykorzystywane metody antykoncepcji i regularność współżycia, o które lekarz pyta podczas wizyty. Równie istotne jak wywiad jest badanie palpacyjne, polegające na wprowadzaniu palca przez pochwę i rozpoznawaniu za pomocą dotyku rozmiarów, kształtu, twardości i położenia struktur anatomicznych w obrębie układu rozrodczego. Często stosuje się też USG transwaginalne (dopochwowe) – dużo dokładniejsze od tradycyjnej metody badania. Daje ono ogląd na zmiany w budowie narządów płciowych – torbiele, narośle czy nowotwory. Podczas badania ginekologicznego można też pobrać wymaz z pochwy do cytologii – oceny mikroskopijnej komórek nabłonka szyjki macicy (to badanie jest szczególnie cenne w diagnostyce chorób nowotworowych). Badanie płodności u urologa Również mężczyzna, zanim zdecyduje się na bardziej szczegółowe badania na płodność, powinien skonsultować się w urologiem. Już na etapie badania per rectum (wprowadzania palca przez odbyt) można wykryć żylaki powrózka nasiennego, zmiany w obrębie gruczołu krokowego, wnętrostwo czy nieprawidłową budowę...

Nasze akcje
Strefa luksusu

Marzysz o sielsko-anielskim relaksie? Znajdziesz go w hotelu Bania!

Partner
materiały prasowe Lenovo
Fleszstyle

Świetna jakość w stylowym opakowaniu. Natalia Szroeder wybrała laptop Lenovo Yoga Slim 7

Partner
rafal-brzozowski
Newsy

Ci uczestnicy „The Voice of Poland” robią karierę muzyczną. Znasz wszystkich?

Partner
fotona-tatuaż
Fleszstyle

Nieudany tatuaż lub makijaż permanentny ? Wiemy, jak się go pozbyć!

Partner
torebka-skoda-hollie-warsaw
Fleszstyle

Barbara Kurdej - Szatan: "Nie miałam pojęcia, że niezabezpieczone drobiazgi mogą uderzyć z taką siłą"

Partner
justyna-steczkowska
Newsy

Justyna Steczkowska ponownie w „The Voice of Poland”! To wyjątkowy czas dla artystki

Partner
Revitalift Filler L'Oréal Paris
Fleszstyle

Wiele może się zmienić w ciągu 10 lat, ale twoja skóra nie musi! Test linii Revitalift Filler L'Oréal Paris

Partner
kosmetyki-weleda
Fleszstyle

Weleda, czyli pielęgnacja w harmonii z naturą i człowiekiem

Partner