Introspekcja – samoobserwacja oraz analiza własnych zachowań i stanów psychicznych

wgląd we własne emocje
Fot. © zinkevych/Fotolia.com

Samoobserwacja, czyli introspekcja, pozwala uporządkować myśli, zrozumieć własne zachowania i znaleźć sposób rozwiązania problemów. Metoda ta jest stosowana w psychoterapii. Introspekcja może przyjąć formę pisania pamiętnika, odpowiedzi na pytania lub opowieści.

 

Termin „introspekcja” pochodzi z łaciny i oznacza „wglądanie do wnętrza”. Wilhelm Wundt, niemiecki psycholog i filozof, jako jeden z pierwszych naukowców stosował tę metodę badania psychiki.

CIĄG DALSZY ARTYKUŁU POD WIDEO

POLECAMY: Kasia gotuje z Polki pl: jak zrobić naleśniki

Definicja introspekcji

Introspekcja jest rodzajem psychoanalizy, czyli psychologicznego obserwowania i analizowania własnych stanów psychicznych. Jest to subiektywne badanie świadomości, które mobilizuje pacjenta do przemyśleń na temat własnego życia. Introspekcja polega na dokładnym rozważaniu nad własnymi:

  • uczuciami
  • emocjami,
  • pragnieniami,
  • potrzebami,
  • zachowaniami,
  • decyzjami,
  • doświadczeniami,
  • relacjami z innymi osobami,
  • traumami.

 

Samoobserwacja świetnie sprawdzi się w sytuacji kryzysu psychologicznego lub w pracy nad sobą. W ten sposób można zrozumieć schemat swojego postępowania i znaleźć rozwiązanie problemów.

Introspekcja w psychoterapii

Psychoterapia indywidualna i grupowa są doskonałymi przykładami stosowania introspekcji.

  • Psychoterapia indywidualna: podczas indywidualnej rozmowy z psychoterapeutą analizuje się swoje uczucia i motywacje. W czasie opowiadania o sobie pacjent dociera do rozwiązań, których nie był wcześniej świadomy. Psychoterapeuta może również zadawać pacjentowi pytania, które nakierują go na uzyskanie odpowiedzi.
  • Psychoterapia grupowa – skupia się na kształtowaniu własnej psychiki w kontekście relacji z otoczeniem. Słuchanie opinii i przeżyć innych osób (zazwyczaj o podobnych problemach) może pobudzić pacjenta do odbycia introspekcji. Dochodzi to do efektu synergii, który opiera się na zasadzie, że grupa produkuje więcej pomysłów, niż każdy z jej członków pojedynczo.

Przykłady introspekcji

Introspekcja nie ma sztywnych form, do których należy się stosować. Tę formę samoobserwacji można uprawiać w dowolny sposób, zarówno samodzielnie, jak i podczas psychoterapii. Ważne jest, żeby być świadomym rozpoczęcia introspekcji. Wgląd w siebie może przejawiać się jako:

  • Pisanie pamiętnika – pamiętnik może być papierowy lub elektroniczny (na przykład blog). Autor ma szansę w ten sposób uporządkować swoje myśli i wydobyć emocje.
  • Pisanie listu – list powinien być skierowany do osoby, która w jakiś sposób skrzywdziła nadawcę. Dobrze jest wyrazić swój stosunek do zachowania odbiorcy. List można wysłać lub zachować dla siebie.
  • Opowieść – wypowiedzenie na głos swoich myśli i odczuć jest skuteczną formą introspekcji. Opowieść może być skierowana do siebie (warto wtedy nagrać ją na dyktafon) lub do zaufanej osoby.

Udzielanie odpowiedzi na pytania – w przypadku trudności z rozpoczęciem introspekcji, warto wprowadzić pytania. Każda kwestia, którą chce się poruszyć, powinna być rozpatrywana pod względem przyczyny. Warto zadawać sobie następujące pytania: „dlaczego” i „w jakim celu”.


Najczęściej czytane

 

Nasze akcje

Top Video

Top Galerie

Najczęściej czytane porady