Zespół urojeniowy - przyczyny, objawy i leczenie. Jakie są rodzaje urojeń?

załamany mężczyzna u psychoterapeutki
Fot. ©zinkevych/Fotolia.com

Zespół urojeniowy jest chorobą psychiczną polegającą na obecności urojeń, np. prześladowczych, erotycznych, zazdrości czy hipochondrycznych. W leczeniu zaburzeń urojeniowych stosuje się leki przeciwpsychotyczne, psychoterapię i psychoedukację.

Zespół urojeniowy jest zaburzeniem psychicznym, które charakteryzuje się występowaniem urojeń o różnej treści. Osoba chora może mieć np. fałszywe przekonanie o tym, że jest śledzona, stale obserwowana i prześladowana. Nie ma jednak świadomości swojej choroby.

Na czym polega zespół urojeniowy?

Zespół urojeniowy jest chorobą psychiczną. Jego istotą jest występowanie u osoby chorej usystematyzowanych i spójnych urojeń, które mogą mieć różną treść. Nie towarzyszą im zaburzenia struktury osobowości ani intelektu. Urojenia są zaburzeniami myślenia. Polegają na przekonaniu o istnieniu pewnych zjawisk, rzeczy lub wydarzeń, których w rzeczywistości nie ma. Niektóre z tych zdarzeń mogą mieć miejsce, jednak osoba chora tworzy wokół nich chorobowe treści, przypisuje im nieadekwatne znaczenie. W ten sposób formuje się tzw. system urojeń. Chory jest całkowicie przekonany o prawdziwości urojeń, które nie poddają się korygowaniu - osoba chora nie dopuszcza do siebie racjonalnych argumentów, nie można jej wytłumaczyć, że to, w co wierzy w rzeczywistości nie istnieje. W niektórych przypadkach zdarza się, że opisywane przez chorego zjawiska i wydarzenia są prawdopodobne, co powoduje, że osoby bliskie i znajome wierzą w ich prawdziwość. Do niedawna zaburzenia urojeniowe określane były jako paranoja. Obecnie w klasyfikacji ICD-10 utworzonej przez Światową Organizację Zdrowia określane są jako “uporczywe zaburzenia urojeniowe”.

CIĄG DALSZY ARTYKUŁU POD WIDEO

POLECAMY: Kasia gotuje z Polki.pl: lasagne ze szpinakiem

Jakie mogą być przyczyny zespołu urojeniowego?

Zespół urojeniowy może być spowodowany różnymi przyczynami. Za jego rozwój często odpowiada nadużywanie substancji psychoaktywnych - alkoholu, narkotyków czy tzw. “dopalaczy”. Zaburzenia urojeniowe mogą pojawić się również w przebiegu otępienia starczego i choroby Alzheimera. Niekiedy za ich wystąpienie odpowiada choroba somatyczna, np. zaburzenia elektrolitowe lub rozwijająca się choroba schizofreniczna. W diagnostyce zespołu urojeniowego lekarz psychiatra uwzględnia czynniki psychologiczne, biologiczne, społeczne oraz środowiskowe. W niektórych przypadkach określenie dokładnej przyczyny choroby oraz czynników wpływających na jej przebieg nie jest możliwe. Uważa się, że na rozwój zespołu urojeniowego może mieć wpływ silny stres spowodowany np. traumą z dzieciństwa czy nagłą śmiercią bliskiej osoby. Zaburzenia urojeniowego mogą być wynikiem zadziałania czynników genetycznych.

Objawy zespołu urojeniowego: rodzaje urojeń

Zespół urojeniowy może mieć różne objawy w zależności od treści występujących u chorego urojeń. Niekiedy zaburzenia urojeniowe rozwijają się stopniowo i długotrwale. Powoduje to, że osoby bliskie nie zauważają niepokojących objawów u chorego, a pojawiająca się u niego “dziwność” przypisywana jest cechom osobowości. Często diagnozowanym rodzajem urojeń są urojenia prześladowcze. Charakteryzują się one przekonaniem u osoby chorej, że jest ciągle obserwowana, śledzona i podglądana. Ma ona poczucie, że inni ludzi, np. sąsiedzi, członkowie rodziny, współpracownicy, a nawet duże grupy ludzi lub całe systemu instytucji chcą ją skrzywdzić i spowodować jej cierpienie. Tego rodzaju sądom bardzo często towarzyszą urojenia ksobne. Polegają one na tym, że osoba chora odnosi do siebie wszelkie zaobserwowane gesty, zachowania, rozmowy innych ludzi, a także wypowiedzi usłyszane w radiu, telewizji lub przeczytane w gazecie. Urojenia ksobne powodują, że chory ma poczucie, iż jest przedmiotem zainteresowania całego otoczenia. Wyróżnia się także inne rodzaje urojeń.

  • Urojenia zazdrości - osoba chora jest przekonana, że partner/partnerka ją zdradza. Chory ciągle sprawdza i szpieguje partnera w celu wykrycia urojonej zdrady. Ten rodzaj zaburzeń urojeniowych często diagnozuje się u alkoholików i określany jest jako zespół Otella.
  • Urojenia erotyczne - chory jest przekonany, że inna osoba jest w nim zakochana. Stale dąży do organizowania kontaktów z tą osobą, mimo, że ta w rzeczywistości nie jest nim zainteresowana.
  • Pieniactwo - chorobliwa skłonność do nieustannego dochodzenia urojonych krzywd oraz domagania się swoich praw. Bardzo często polega na wytaczaniu spraw sądowych z najbardziej błahych powodów.
  • Urojenia hipochondryczne - osoba chora jest przekonana o swojej ciężkiej i śmiertelnej chorobie, np. o nowotworze. Wszelkie objawy i doznanie, które się pojawiają uważa za symptomy urojonej choroby.

Leczenie zespołu urojeniowego

Osoba cierpiąca na zaburzenia urojeniowe jest zwykle nieświadoma swojej choroby. Leczenie zespołu urojeniowego powinno mieć kompleksowy charakter. Obejmuje ono farmakoterapię polegającą na stosowaniu leków przeciwpsychotycznych, psychoedukację oraz psychoterapię. Psychoedukacja odgrywa dużą rolę w leczeniu zaburzeń urojeniowych. Opiera się na przekazywaniu osobie chorej przez psychiatrę wiedzy na temat choroby, jej przebiegu oraz możliwości wyleczenia dzięki wdrożeniu systematycznego leczenia farmakologicznego. Psychoterapia stanowi uzupełnienie farmakoterapii i jest szczególnie zalecana przy zaburzeniach urojeniowych dotyczących określonego obszaru życia.

Najczęściej czytane

 

Nasze akcje

Top Video

Top Galerie

Najczęściej czytane porady

Nasze akcje