Niebieskie oczy, grupa krwi 0 oraz rude włosy to cechy recesywne

Cechy recesywne
Fot. © ave_mario/Fotolia.com

Cecha recesywna ujawnia się tylko wtedy, kiedy dana osoba odziedziczyła po rodzicach dwa recesywne warianty jednego genu. Do cech recesywnych należą m.in. niebieskie oczy, rude włosy. W ten sposób dziedziczy się także albinizm oraz mukowiscydozę.

 

Cechy recesywne sprzężone z płcią, np. daltonizm, zapisane są na chromosomach płciowych. Podwójny chromosom X sprawia, że kobiety mogą przekazywać te cechy, mimo że nie ujawniają się one u nich samych.

CIĄG DALSZY ARTYKUŁU POD WIDEO

POLECAMY: Kasia gotuje z Polki.pl: puree z dyni

Prawo Mendla i krzyżówki genetyczne

Informacje o tym, jakie cechy (m.in. wyglądu i temperamentu) dana osoba odziedziczy po swoich rodzicach zapisane są w genach. Każdy gen ma swoje miejsce na chromosomie. Człowiek ma 23 pary chromosomów, przy czym 22 pary są identyczne, a jedna para to chromosomy płciowe: X i Y. U kobiet na ogół występują dwa chromosomy X, u mężczyzn X i Y. Każdy gen na jednym z danej pary chromosomów ma swój odpowiednik na drugim chromosomie. Oba warianty danego genu nazywane są allelami.

 

Zgodnie z prawem Mendla każdy allel w parze może być dominujący (A) lub recesywny (a). Prowadzi to do trzech możliwych kombinacji:

  • a-a,
  • A-A,
  • a-A.

Rodzaj kombinacji, który występuje u danej osoby, determinuje to, czy ujawnią się u niej pewne cechy zapisane w genach, czy też nie.

Definicja cechy recesywnej oraz jej przykłady

Cechę recesywną można zdefiniować jako taką, która zapisana jest w recesywnym wariancie genu. Cechy recesywne ujawniają się tylko wtedy, kiedy oba allele w danej parze są recesywne. Jeżeli dziecko odziedziczy po rodzicach tylko jedną kopię genu recesywnego, stanie się nosicielem zapisanej w nim cechy, ale nie ujawni się ona u niego. Jeżeli zarówno ojciec, jak i matka są nosicielami genu recesywnego, istnieje 25% szans, że u ich dzieci ujawni się dana cecha i 50% szans, że staną się jej nosicielami. Cecha ta może ujawnić się w kolejnych pokoleniach.

 

Przykładami cech recesywnych są:

  • niebieskie oczy,
  • rude włosy,
  • przyrośnięty płatek ucha,
  • grupa krwi 0.

 

Do chorób przekazywanych w sposób recesywny należą m.in.:

  • mukowiscydoza,
  • albinizm,
  • alkaptonuria
  • niedokrwistość sierpowatokrwinkowa (anemia sierpowata),
  • talasemia,
  • galaktozemia,
  • choroba Taya-Sachsa.

Cecha recesywna sprzężona z płcią

Kobiety wyposażone są w dwa chromosomy XX. Jeśli na jednym z nich znajduje się gen uszkodzony, jego kopia na drugim chromosomie przejmuje jego funkcje. To sprawia, że kobiety mogą być nosicielkami niektórych cech i przekazywać je dzieciom, mimo że cechy te nie ujawniają się u nich samych. U mężczyzn, którzy odziedziczyli jeden gen, na ogół wystarcza on, aby zapisana w nim cech ujawniła się.

 

Przykładami chorób i zaburzeń, które można w ten sposób odziedziczyć, są m.in.:

  • dystrofia mięśniowa Duchenne'a,
  • zespół niewrażliwości na androgeny,
  • dystrofia mięśniowa Beckera,
  • ślepota barw (daltonizm),
  • zespół łamliwego chromosomu X,
  • hemofilia A i B,
  • zespół Kabuki,
  • zespół Retta.

 

Plebiscyt Party

Najczęściej czytane

 

Nasze akcje

Konkursy

Top Video

Top Galerie

Najczęściej czytane porady

Nasze akcje