Na czym polega praca na zmiany – grafik i dodatki

Praca zmianowa
Fot. © industrieblick/Fotolia.com

Pracę zmianową wykonuje się na 3 zmiany z przerwą na koniec tygodnia, na 2 zmiany z przerwą w nocy i na koniec tygodnia lub na dobowe zmiany, także w ciągu weekendu.

 

Pracownik wykonujący obowiązki w systemie zmianowym może to robić niezależnie od stosowanego w zakładzie czasu pracy. Jeżeli robi to także w niedziele, raz na 4 tygodnie przysługuje mu niedziela wolna od pracy.

POLECAMY: Kasia gotuje z Polki.pl: słony karmel

Co oznacza praca zmianowa

Według Kodeksu pracy praca zmianowa to wykonywanie obowiązków, jakie wyznacza nam pracodawca, według określonego czasu pracy, który przewiduje zmianę godzin jej wykonywania po upływie ustalonych dni lub tygodni. Pracownicy wykonujący obowiązki w systemie zmianowym, wymieniają się na stanowiskach.

 

Znane są następujące modele pracy zmianowej:

  • praca w ruchu ciągłym – zmiana trwa 24 godziny w każdy dzień tygodnia,
  • system nieciągły – pracuje się na 2 zmiany z przerwą w nocy i na koniec tygodnia,
  • system półciągły – praca wykonywana jest na 3 zmiany z przerwą na koniec tygodnia.

Czy za pracę 3 zmianową przysługuje dodatek

W niektórych zakładach pracy pracodawca przyznaje pracownikom, wykonującym pracę zmianową, dodatek finansowy. Przysługuje on osobom świadczącym obowiązki poza pierwszą zmianą. Dodatek za pracę zmianową jest dodatkiem nieobowiązkowym, zależnym jedynie od dobrej woli pracodawcy. Służy on zachęceniu potencjalnych pracowników do rozpoczęcia zatrudnienia w zakładzie pracy, dodatkowemu zmotywowaniu ich i zrekompensowaniu uciążliwości pracowania o różnych porach doby. Podobnie jest z dodatkiem funkcyjnym, stażowym, za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia czy za znajomość języków obcych: nie jest on obowiązkowy. Przyznawany jest zazwyczaj za wszystkie godziny pracy poza pierwszą zmianą, a jego wysokość uzależniona jest od zajmowanego stanowiska i aktualnej zmiany.

Praca zmianowa: grafik musi być planowany

Charakter prowadzonej działalności wymusza niejednokrotnie wprowadzanie zmianowego systemu pracy. Na zmiany pracują głównie pracownicy zakładów produkcyjnych, gospodarki komunalnej, dystrybucji energii. Harmonogram czasu pracy sporządza się zazwyczaj na każdy okres rozliczeniowy z uwzględnieniem godzin pracy i dni wolnych. Stosowana jest zasada 5-dniowego tygodnia pracy. Jeżeli w którymś tygodniu przekracza się liczbę 5 dni pracujących, musi to zostać zrekompensowane w innym tygodniu tego okresu rozliczeniowego. Pracodawca planujący zmianę systemu pracy na zmianowy wprowadza zmiany w wewnętrznych aktach prawnych: układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy oraz obwieszczeniu o czasie pracy. W ciągu każdej doby zapewnia pracownikom minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku i 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku (ewentualnie 24, jeśli jest to zgodne z ustaleniami czasu pracy) w ciągu każdego tygodnia.

Praca zmianowa – jak sobie radzić z pracą o różnych porach dnia i nocy

Wieloletnie wykonywanie pracy w systemie zmianowym, w tym w godzinach nocnych, skutkuje przewlekłym rozdrażnieniem, zmieszaniem, zaburzeniami snu, perystaltyki jelit, poczucia czasu i odległości, spadkiem sił mięśniowej, słabszą koordynacją wzrokowo-ruchową. WHO podaje, że po 45. roku życia nie poleca się pracy 3-zmianowej ze względu na pogorszenie się zdolności adaptacyjnych do niekonwencjonalnego systemu pracy. Aby zredukować socjologiczne, biologiczne i społeczne skutki pracy na zmiany, należy przede wszystkim dostosować do niej warunki życia domowego. Bardzo ważna jest higiena snu i wypoczynku: możliwość niezakłóconego snu w cichym, dobrze przewietrzonym pomieszczeniu, a także regeneracji sił i rekreacji, także w aktywny sposób, to podstawa. Pomocne mogą okazać się fototerapia, ruch fizyczny, znajomość zasad prawidłowego żywienia i poprawa jakości diety.

Najczęściej czytane

Konkursy

Polecamy

Top Video

Top Galerie

Najczęściej czytane porady